BİLGİ İŞLEM DAİRE BAŞKANLIĞI
İstanbul Gelişim Üniversitesi

İşlemci Nedir

cpu

Merkezi işlem birimi olarak adlandırılan olan işlemciler milyonlarca transistorun silikon bir çip üzerinde birleştirilmesi ile meydana gelmektedir. Aritmetik ve mantıksal işlem yapma yeteneğine sahip olan işlemciler, kısaca bilgisayarların verileri işleyen ve yazılım komutlarını gerçekleştiren bölümü olarak tanımlanmaktadır.

 

Çekirdek Sayısının Önemi

İşlemcide uygulama verileri işlenirken bu işlem, çekirdekler üzerinden yapılmaktadır. İşlemcilerde ne kadar çok çekirdek varsa, işlem yükü bu oranda paylaşacaktır. Bu da yapılacak işlemlerin daha hızlı gerçekleşmesini sağlamaktadır. Bu sayede bir iş, çoklu çekirdekler tarafından paylaşılarak daha kısa süre içerisinde tamamlanmaktadır. Bunun için bir işlemcideki çekirdek sayısı performans açısından önemlidir.
 

CPU Çeşitleri

İşlemcinin temelde iki çeşidi bulunmaktadır. Slot işlemciler eski tip bilgisayarlarda bulunmaktadır. Soket işlemciler ise günümüzdeki kullanılan bilgisayarlarda bulunmaktadır. Aralarındaki en büyük farklılık bağlantı noktalarıdır.
Slot işlemciler, üzerlerinde soğutucuları fan ve ısı blokları yer alan işlemci çeşididir. Eski tip ana kartlardaki uyumlu sokete bağlanırlar. Ana kart üzerine dikey bir şekilde konumlandırılır ve bu şekilde kullanılmalıdır.
Soket işlemciler, daha ufak ve daha güçlü bir tasarıma sahiptir. Özellikle de 2000 sonrasında kullanılmaya başlanmıştır. Yeni tip anakart sisteminde, işlemcinin takılması için bir soket bulunur. Bu sokete işlemci takılabilir. Takılan işlemci aynı zamanda anakart üzerindeki veri yolları sayesinde veri aktarımı sağlar. Laptoplarda işte bu soket işlemciler kullanılmaktadır.
 

İşlemci Nesilleri Neyi İfade Eder

İşlemci nesli, teknolojinin gelişmesiyle her dönem daha hızlı işlemcilerin çıkması sayesinde oluşan bir kavramdır. Örneğin Intel Core i serisi işlemcileri bu konuda adından sıkça söz edilmektedir. 9. veya 11. nesil işlemci gibi duyduğumuz bu tabirler aslında piyasa sürüldüğü dönemi ifade etmektedir. Yeni nesil işlemciler genellikle daha yüksek döngü hızı, daha fazla işlemci çekirdek sayısına ve işlemci önbelleğine ayrıca daha düşük güç tüketimlerine sahiptirler. İşlemcilerin aynı tipte olmasına rağmen performanslarındaki değişikliklerin başlıca nedeni nesillerindeki farklılıklardır. Bu farklılık diğer donanımları da kısıtladığı için diğer donanımlar işlemciye göre seçilmelidir.

Düzenleme Tarihi: 29 03 2022